|
I. Cel ćwiczenia :
Zapoznanie
się ze sposobami mierzenia gwintów i posługiwaniem się stosowanymi w
tych
czynnościach
narzędziami. Poznanie konstrukcji sprawdzianu do gwintu.
II. Wyposażenie :
1)
przedmiot mierzony,( śruba lub wałek z końcówką gwintowaną )
2)
przyrządy pomiarowe :
-
suwmiarka uniwersalna MAUa
-
mikrometr do gwintów MAGe
-
komplet wzorców gwintów MMGa, MWGb
-
podstawka do mikrometru
-
wałeczki pomiarowe MLDa, MLDf
-
dwugraniczny sprawdzian tłoczkowy do gwintu metrycznego MSBf
III. Wiadomości uzupełniające:
1)Pomiar
skoku gwintu:
A
. Przez porównanie go z wzorcem zarysu gwintu MWGa lub MWGb. Wzorce MWGa
są
przeznaczone
do sprawdzania gwintów metrycznych o skokach od 0,4 do 6 mm, wzorce
MWGb
- do gwintów calowych o liczbie skoków na długość cala od 28 do 4
B
. Przez pomiar za pomocą płytek wzorcowych i wkładek ostrzowych.
rys.
1.0
Pomiar
ten polega na określaniu odległości zwojów gwintu za pomocą wkładek
ostrzowych i
płytek
wzorcowych zamocowanych w uchwycie MLUb a następnie podzieleniu tej
odległości
przez liczbę zwojów. W przypadku gwintów calowych ustawia się w
uchwycie
wkładki
ostrzowe na odległość 25,4mm i liczy się liczbę zwojów przypadających na
tę
odległość.
C
. Pomiar skoku gwintu na mikroskopie warsztatowym.
Podczas
pomiaru skoku gwintu na mikroskopie doprowadza się do pokrycia
przerywanej
linii
okularu głowicy goniometrycznej z zarysem gwintu. Punkt przecięcia kreski
siatki okularu
powinien
leżeć w przybliżeniu w połowie długości boku zarysu gwintu. Odczytu
dla
położenia
1 dokonuje się na bębnie mikrometrycznym przesuwu wzdłużnego.
Następnie
przesuwa
się gwint o jeden zwój - do pokrycia się sąsiedniego, jednoimiennego
zarysu z
przerywaną
kreską okularu (położenie 2 ) i ponownie dokonuje się odczytania na
bębnie.
Różnica
odczytań odpowiada skokowi gwintu.
rys.
1.1
W
celu wyeliminowania wpływu nie symetrii kąta rozwarcia zarysu oraz wpływu
błędów
ustawienia
gwintu, względem osi wzdłużnego przesuwu mikroskopu na dokładność
wyniku
pomiaru,
należy dokonać pomiaru dla prawej i lewej strony zarysu (położenia 1i 2
oraz 3 i 4
).
Skok gwintu określa się średnicą arytmetyczną z takich dwóch pomiarów.
Chcąc
zwiększyć
dokładność pomiaru można mierzyć odległość kilku zwojów, a otrzymany
wynik
podzielić
przez ich liczbę. Graniczny błąd pomiaru skoku na dużym mikroskopie
warsztatowym
wynosi :
Smax= ± (2,5 +1/cos + 1/16 ) mm
L
- mierzona długość w mm
2)Pomiar
kąta gwintu, za pomocą mikroskopu warsztatowego.
Pomiar
kąta gwintu na mikroskopie dokonuje się przy użyciu głowicy
goniometrycznej.
Ustawia
się środkową przerywaną linię głowicy goniometrycznej tak, aby pokrywała
się z
bokiem
sprawdzanego zarysu. Wartość kąta odczytuje się bezpośrednio w okularze
głowicy
goniometrycznej.
W celu wyeliminowania wpływu błędu ustawienia gwintu względem osi
przesuwu
mikroskopu, pomiary wykonuje się po obu stronach osi gwintu.
rys.
1.2
Kąty
a1 i a2 określa się z sum wartości
kątów zarysu zmierzonych po obu stronach osi :
a1= (1+2)/2
a2= (2+2)/2
Graniczny
błąd pomiaru kąta w minutach :
Smax= ± 2,5 +
( 1,2 )/F
3.
Pomiar średnicy podziałowej gwintu.
3.1.
Pomiar średnicy podziałowej mikrometrem do gwintów MMGe
Mikrometr
do gwintów wyposażony jest w komplet wymiennych końcówek pomiarowych
o
określonym
kształcie. Końcówkę stożkową osadza się we wrzecionie, a końcówkę
pryzmatyczną
w kowadełku mikrometru. Parę końcówek dobiera się dla mierzonego
gwintu
w
zależności od jego skoku i kąta 2. Każda para końcówek jest przeznaczona
dla pewnego
zakresu
skoków. Mikrometry do pomiaru gwintów są przeznaczone do mierzenia
średnic
podziałowych
od 2 do 100 mm gwintów metrycznych. Pomiar przeprowadza się tak
samo,
jak
przy użyciu mikrometru, ogólnego przeznaczenia. Dokładność pomiaru waha
się w
granicach
0,04 - 0,15 mm
rys.
1.3
3.2.Pomiar
średnicy podziałowej gwintu metodą trójwałeczkową .
Trójwałeczkowa
metoda pomiaru średnicy podziałowej gwintu polega na pomiarze
rozstawienia
M trzech wałeczków pomiarowych o jednakowej średnicy umieszczonych
w
odpowiednich
bruzdach gwintu. Średnicę wałeczków dobiera się w zależności od skoku P
i
kąta
2a. Stosuje się wałeczki pomiarowe z zaczepami MDDa lub MLDf.
Rozstawienie
wałeczków
M mierzy się uniwersalnymi przyrządami pomiarowymi, jak mikrometr,
transametr,
opotimetr i inne. Mikrometr mocuje się w podstawie, a wałeczki z
zaczepami
zawiesza
się na wieszakach.
rys.
1.4
Średnicę
podziałową d2mierzonego
gwintu oblicza się z zależności :
d2= M - dw [1+
(1/sina)] + (P/2tga ) - A1 -A2
M
- mierzone rozstawienie wałeczków
dw - średnica wałeczków
a
- kąt boku zarysu
P
- skok gwintu
A1- poprawka na skręcenie
wałeczków
A2 - poprawka na sprężyste
odkształcenia powierzchniowe pod wpływem nacisku pomiarowego
A1= 0,07599 *dw[(P/d2)]2
IV. Przebieg ćwiczenia :
1.
Sprawdzić stan techniczny sprzętu pomiarowego
2.
Dokonać pomiaru skoku gwintu za pomocą :
a)
suwmiarki przez n zwojów
b)
małego warsztatowego mikroskopu MWM
V. Uwagi do sprawozdania :
Zestawienie
i interpretacje wyników (wzorce , tablice)
A.
|
Lp.
|
Pomiar suwmiarką
|
śruba
|
|
1.
|
średnica zewnętrzna
|
|
|
2.
|
skok gwintu przez n- zwojów
|
|
B.
|
Lp.
|
Pomiar mikrometrem
|
śruba
|
|
1.
|
średnica zewnętrzna
|
|
|
2.
|
skok gwintu
|
|
|
3.
|
średnica podziałowa
|
|
C.
Pomiar sprawdzianu gwintowego mikroskopem.
|
Lp.
|
Sprawdzian
|
Wyniki
|
|
1.
|
skok
gwintu
|
|
|
2.
|
średnica
podziałowa
|
|
|
3.
|
średnica
zewnętrzna
|
|
|
4.
|
średnica
rdzenia
|
|
|
5.
|
kąt
profilu gwintu
|
|
Porównanie wyników pomiarów przy
pomoc mikroskopu i metodą trójwałeczkową.
|
